De functie van het schuldgevoel

D

Ik reed mijn vader aan met zijn eigen auto. Ik had net mijn rijbewijs gehaald en verwarde bij het achteruit inparkeren het rempedaal met het gaspedaal. Hij stond achter de auto aanwijzingen te geven en ontving zijn Toyota in zijn buik. Zijn armen sloegen op het dak, zijn benen gleden onder de auto en hij viel achterover op de betonnen oprit. De motor sloeg af, waarop oorverdovende stilte volgde.

Je gemoedstoestand kan in zo’n onverwachte situatie uit tal van emoties kiezen. Schrik, schok, schuldgevoel; in ieder geval het laatste. En deze manifesteert zich op verschillende niveaus. Schuldgevoel ontstaat doordat je je eigen gedragsmaatstaven schendt, en is in die zin functioneel. Iemand aanrijden is iets wat niet mag en moet rechtgezet worden, vind je. Excuses, emoties, misschien wel bloemen in het ziekenhuis. Alles om de relatie te beschermen. Verwijtbaarheid kan ook leiden tot compensatiegedrag. Voortaan met de bus komen, of met de trein. En iedereen frustreren met slechte grapjes over vrouwen achter het stuur. Nee? Bloed aan de muur? Nog steeds geen lachers. En deze blaam kan leiden tot angst, wanneer schuldbesef geen emotie meer is maar een gevoel. Het gevoel te falen als chauffeur, als dochter, als persoon. De angst nooit meer te durven rijden.

Ik koos alle scenario’s; traande tot het snot op mijn schoot viel, maakte mijn agenda leeg voor ziekenhuisbezoeken en wist zeker dat ik nooit meer achter het stuur zou durven. Tot mijn vader op stond. Is schuldgevoel ook niet heel egocentrisch, want hoe ging het eigenlijk met hem? Hij liep naar de bestuurdersdeur, deed deze open en zei dat ik nu beter kon uitstappen. Hij klonk beheerst, forceerde een glimlach, maar kookte. Ik blèrde. Mijn vader handelde ook vanuit de bescherming van onze relatie, want hij realiseerde zich dat mijn schuldgevoel niet functioneel zou zijn. Het eerste wat we de volgende ochtend deden was een stukje rijden, het ging prima.

Over de auteur

Reageer

Door Carolien

Recente verhalen

Categorieën

Recente reacties

Archief